De rijksoverheid heeft € 4,6 miljard gereserveerd voor het ‘Programma Hoogfrequent Spoorvervoer’ (PHS). Doelstelling van het programma is het mogelijk maken van hoogfrequent spoorvervoer (spoorboekloos rijden) in 2020 op de drukste trajecten in de Randstad en een routering voor goederentreinen, die in de toekomst bruikbaar blijft. Hiervoor zijn investeringen nodig in de uitbreiding van de spoorinfrastructuur. Het rijk heeft in 2010 een landelijk maatregelenpakket vastgelegd in een voorkeursbeslissing, waarmee de verwachte groei van de vraag naar vervoer op het spoor voor zowel goederen- als reizigersvervoer in 2020 kan worden opgevangen.
In juni 2010 heeft het vorige Kabinet op basis van een unaniem advies van alle regio’s een voorkeursoplossing vastgesteld voor een samenhangend landelijke pakket van maatregelen op 4 zware reizigerscorridors voor het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en voor een toekomstvaste routering van goederentreinen. De daarvoor geoormerkte gelden voor de uitwerking van maatregelen à € 4,6 miljard (inclusief € 1,6 miljard voor de SAAL-corridor Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad) zijn door het Kabinet veilig gesteld. De corridor OV SAAL maakt deel uit van PHS maar kent een eigen studie- en besluitvormingstraject.
Rol van de Stadsregio
Samen met haar partners in de Metropoolregio vertolkt de Stadsregio Amsterdam de belangen van regionale stakeholders. Zij levert samen met Amsterdam en de Provincie Noord-Holland inhoudelijke bijdragen aan capaciteitsanalyses die door Prorail in het kader van de planuitwerking in opdracht van de minister van Infrastructuur & Milieu voor diverse projecten worden voorbereid. De Stadsregio zorgt er ook voor dat de regionale inbreng wordt afgestemd op de aanpak van lokale ruimtelijke plannen en op de maatregelen die in het kader van OV SAAL worden uitgewerkt.
De Stadsregio richt haar focus op een optimale bereikbaarheid per spoor van de Zuidas als (inter-)nationaal knooppunt, een kwaliteitssprong voor het reizigersvervoer op de SAAL-corridor (spoorboekloos rijden) en een kwaliteitsverbetering met robuust spooraanbod op PHS-corridors Schiphol-Amsterdam Zuid-Utrecht en Alkmaar–Amsterdam Centraal-Eindhoven.
Samen met de rijksoverheid streeft de regio naar een optimale inpassing van spoorse maatregelen, een duurzame aanpak van geluid, trillingen, en externe veiligheid op het spoor. Dit laatste door het binnen de normen beheersbaar maken van de risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen via de Amsterdamse regio, ook na 2020. Ook de gevolgen van PHS voor de veiligheid en leefbaarheid in kernen waar het lokale verkeer gelijkvloers kruist met het drukker gebruikte hoofdspoor is een belangrijk aandachtspunt.
Zo heeft de Stadsregio in de planstudiefase in 2010 aangetoond dat langs kernen aan de Zaanlijn er voldoende reizigerspotentieel is om een bediening met 6 Intercity’s Alkmaar-Utrecht en 6 Sprinters Uitgeest-Amsterdam Centraal te rechtvaardigen.
Planuitwerkingsfase gestart
Het gevolg van de routering van goederenvervoer is dat er naast goederen van/naar Corus en de Haven Amsterdam via de Veluwelijn naar Oost-Europa rijden en de route via Utrecht en de Betuwelijn richting Duitsland één “Rotterdams” goederenpad naar Noord-Nederland via de Amsterdamse regio wordt gereserveerd. Open staat nog of deze route via de Gooilijn of de Hanzelijn wordt ingelegd. Ook moet nader onderzoek plaatsvinden naar nut en noodzaak van een nieuwe goederenboog bij Duivendrecht. Deze moet passen in het beschikbare voor OV SAAL gereserveerde budget.
Met de corridor-overleggen aangevangen in het najaar 2010 is het startsein gegeven voor de vervolgfase van PHS. In deze fase – de planuitwerkingsfase - staan de nadere uitwerking van de inframaatregelen en overige maatregelen (geluid, trilling, transfer en opstelcapaciteit, overwegen) uit de voorkeursbeslissing, inclusief het uitvoeren van Kamermoties centraal.
In overleg met Prorail en de decentrale overheden wordt de capaciteitsanalyse voor deze projecten op deze PHS-corridors voorbereid. Infrastructuurpakketten voor het accommoderen van hoogfrequent rijden (6 Intercity’s en 6 Sprinters in de spitsen) worden per corridor uitgewerkt tot concrete maatregelen. Voor de Metropoolregio Amsterdam gaat het met name om een boog voor aansluiting van het emplacement Aziëhavenweg op de Haarlemlijn, en vergroting van de opstel- en perroncapaciteit en transfermaatregelen op Amsterdam – Centraal.
Het perspectief voor hoogfrequent rijden op de corridor OV SAAL op middellange termijn (2020) dient, net als bij de andere PHS corridors, mogelijk te blijven. ProRail heeft een aantal alternatieven voor spoorboekloos rijden (6/6) én voor een kwalitatief goed 4/4-model (kwartierbediening) op de SAAL corridor in kaart gebracht. Aan de hand van de resultaten die Prorail heeft opgeleverd neemt het Rijk in goed overleg met de Regio uiterlijk eind 2012 een besluit.
Door het slimmer benutten van de railinfrastructuur zoals kortere opvolgtijden van reizigerstreinen, zijn er oplossingen in beeld gebracht die passen binnen de voorwaarden van capaciteit, kwaliteit en budget op deze corridor. Voor de ontwikkeling van deze kwaliteitssprong op de SAAL-corridor voor korte en middellange termijn wordt verwezen naar de rubriek SAAL op onze website.
Inlichtingen: Ruud van der Ploeg, tel. 020-5273723
Voor verder informatie zie http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/spoorvervoer/documenten-en-publicaties/brochures/2010/09/20/brochure-over-de-voorkeursbeslissing-programma-hoogfrequent-spoorvervoer.html